دیدگاهی نو بر کتابداری

كتابخانه ها موسساتي هستند كه به انتخاب، جمع آوري، سازماندهي، حفظ و نگهداري و دسترسي سريع مصرف كنندگان به اطلاعات مي پردازد. و كتابداران متخصصاني هستند كه از اين فعاليت ها حمايت مي كنند. مجموعه ديجيتالي مجموعه اي از منابع اطلاعاتي هستند كه براي عموم استفاده كنندگان جمع آوري و سازماندهي شده اند.

ادعاي عصر ديجيتالي مناسب كردن تكنولوژي اطلاعات براي حمايت از فعاليت مصرف كنندگان است.در عصر ديجيتالي ما به نيروهاي جديد و متخصص نياز داريم كه واسطه اي بين مصرف كنندگان و تكنولوژي باشند. با تاسيس كتابخانه هاي ديجيتالي اين فرصت براي كتابداران به وجود آمده كه به تدريج از شكل كليشه اي گذشته فاصله بگيرند و خودشان را در اين محيط اطلاعات تعريف كنند. در آينده نقش كتابداران از تاكيد بر روي آموزش، مشاوره پژوهش و همكاري با متخصصان كامپيوتر و اطلاعات براي طراحي و نگهداري از سيستم هاي دسترسي به اطلاعات تغيير خواهد كرد.

  سرنيو ازولا متخصص اطلاعات، كتابداران عصر ديجيتالي را چنين تعريف كرده است: حافظان  بزرگراه اطلاعات، حافظان كتابخانه ديجيتالي همگاني، متخصص در هدايت كردن و تصفيه اطلاعات، متخصص در نمايه سازي، مطلع از شيوه هاي استخراج اطلاعات و يك واسطه بين استفاده كننده و تكنولوژي. بسياري از محققان در مورد آينده كتابداري و وظايف كتابداران معتقندن كه آنها وظايف ذيل را بر عهده خواهند داشت: مديران يا كارمندان اطلاعات، مشاور اطلاعات، روانكاو، معلم، مربي و طراح سيستم و تمام اين وظايف پيش بيني شده كاملاً با محيط كامپيوتري در ارتباط است. نياز به كتابداران در مديريت كتابخانه هاي ديجيتالي با بوجود آمدن كتابخانه هاي ديجيتالي جهاني يا مراكز اطلاعات ديجيتالي در سطح جهان نياز به كتابداران براي مديريت منابع اطلاعاتي ديجيتالي بيشتر احساس مي شود. كتابخانه هاي ديجيتالي بزرگ همچون انباري از اطلاعات هستند و كتابداران براي مديريت كتابخانه هاي ديجيتالي، سازماندهي دانش و اطلاعات ديجيتالي، فراهم كردن خدمات مرجع ديجيتالي و خدمات اطلاتي الكترونيكي، بازيابي و اشاعه اطلاعات ديجيتالي از طريق كامپيوتر، فهرست و طبقه بندي اسناد و اطلاعات ديجيتالي مورد نيازند.

كتابداران همچون پژوهشگران

كتابداران در پژوهش و كسب اطلاعات منحصر به فرد از منابع اطلاعاتي متنوع در زمينه هاي موضوعي مختلف خبره هستند. كتابداران با فراهم كردن تسهيلات دسترسي و پيدا كردن اطلاعات و ارائه و خلاصه كردن آن نقش اساسي در چرخه توليد اطلاعات دارند.

كتابدار در نقش طراح كتابخانه ديجيتالي

كتابداران بايد بيشتر با طراحي و بهره گيري از تكنولوژي اطلاعات آشنا شوند و با متخصصان كامپيوتر و اطلاعات در طراحي، سازماندهي، توسعه و نگهداري از منابع كتابخانه ديجيتالي و شبكه همكاري كنند.دسترسي به دنياي اطلاعات وظيفه دشواري است و كتابداران بايد در اين جريان نقش فعالي داشته باشند. كتابداران به خاطر دانش و تجاربي كه در كسب منابع اطلاعاتي دارند مي توانند در توسعه و نگهداري اطلاعات كتابخانه ديجيتالي در انتخاب اطلاعات، سازماندهي و همچنين طراحي موتور جستجو نقش اساسي ايفا نمايند.

كتابدار همچون معلم و مشاور

مراجعه كنندگان بايد از سيستم هاي توليد و توزيع اطلاعات، سازماندهي منابع اطلاعاتي، شيوه هاي جستجو و دسترسي به اطلاعات آگاه شوند. آنها بايد بياموزند كه چگونه نيازهاي خود را تجزيه و تحليل كنند و آن را بيان كنند و چگونه اطلاعات كسب شده خود را ارزيابي كنند

كتابداران در ارزيابي منابع اينترنتي

امروزه با گسترش روزافزون شبكه اينترنت و كاربرد آن به عنوان يك محيط جديد اطلاعاتي بسياري از اساتيد دانشجويان و محققان به استفاده از اين شبكه گرايش پيدا كرده اند و از

مجلات، پايان نامه ها، طرح هاي پژوهشي و ديگر اطلاعات اين شبكه براي فعاليت هاي علمي و پژوهشي خود استفاده مي كنند و به اين نكته كمتر توجه دارند كه صحت و اعتبار اين منابع اطلاعاتي چگونه است.

كتابداران و كپي رايت

آگاهي كتابداران از خط مشي كپي رايت در حال حاضر بيشتر بر روي اطلاعات الكترونيكي استقرار دارد . بسياري از اساتيد و دانشجويان ممكن است اين تصور را داشته باشند كه منابعي كه در وب سايت ها وجود دارد هيچ محدوديتي از نظر كپي رايت در مورد آنها وجود ندارد در حاليكه اين موضوع تنها زماني صحت دارد كه كپي رايت براي آن اثر تمام شده باشد.

بين آثاري كه كپي رايت آنها تمام شده و در اينترنت هستند و آثاري كه هنوز داراي كپي رايت هستند گاهي چنان درآميختگي وجود دارد كه تشخيص آن بسيار مشكل است و اين كتابداران هستند كه مشخص مي كنند كدام آثار در اينترنت داراي كپي رايت هستند و براي كسب اجازه براي استفاده از آثار با مراكز تائيديه كپي رايت و ديگر موسسات در تماس هستند و كتابداران استفاده ككنندگان را از دستور العمل هاي قانوني استفاده از اين آثار آگاه مي كنند.