libdex
امروزه بهترين روش براي كسب اطلاع از منابع موجودي كتابخانه ها، استفاده از فهرستهاي رايانه اي كتابخانه ها مي باشد. فهرستهاي رايانه اي اطلاعات كتابشناختي منابع نظير پديد آورنده، عنوان، موضوع، شماره راهنما، ناشر، محل نشر، تاريخ نشر و غيره را در بر مي گيرند.
در اين ميان گسترش روز افزون شبكه جهاني وب و قابليتهاي فرا متني و چند رسانه اي آن در ارسال و دريافت اطلاعات مفهوم فهرست همگاني را متحول ساخته و افقهاي جديدي را به منظور دسترسي كارآمد و مؤثر به فهرست پيوسته كتابخانه ها نمايان ساخته است. ويژگيها و قابليتهاي برجسته و منحصر به فرد فهرستهاي پيوسته محيط وب در مقايسه با فهرستهاي سنتي مثل دسترسي به اطلاعات چند رسانه اي (متن، صورت، تصوير) پيوندهاي فرامتني در ركوردهاي كتابشناختي، به كارگيري جلوه هاي گرافيكي براي استفاده مؤثر و جذابيت بخشيدن به فهرست و امكانات جانبي ديگر نظير ارسال نتايج كاوش از طريق پست الكترونيكي، جستجو به زبانهاي مختلف و نمايش فرمتهاي فهرستنويسي ماشين خوان همراه با تصاوير مرتبط با فهرست مربوطه و همچنين قابليتهاي ديگر باعث گرايش كتبابخانه ها به اين محيط جديد شده و اكثر آنها فهرست پيوسته خود را از طريق اين شبكه نوظهور در دسترس عموم قرار داده اند.
استفاده از فهرستهاي پيوسته محيط وب در بسياري از موارد باعث تسهيل خدمات كتابداري و اطلاع رساني مي شود. يكي از مزاياي استفاده از فهرستهاي پيوسته محيط وب تسهيل فرآيند فهرستنويسي منابع اطلاعاتي ميباشد.
در واقع امروزه بيشتر كتابخانه ها براي صرفه جويي در وقت، هزينه و همچنين نيروي انساني خود از فهرستهاي پيوسته محيط وب براي سازماندهي و فهرستنويسي منابع خود استفاده مي نمايد. براي مثال با استفاده از فهرست پيوسته كتابخانه كنگره آمريكا مي توان اطلاعات ضروري اثر مثل شماره رده بندي كتابخانه كنگره موضوع بر اساس هر عنوانهاي موضوعي كتابخانه كنگره را به دست آورد. همچنين تسهيل فرايند تحويل مدرك، خريد و سفارش منابع اطلاعاتي و نيز امانت كتاب و همكاري بين كتابخانه اي از راه دور از يك ديگر خدماتي است كه مي تواند از طريق فهرستهاي پيوسته محيط وب ارائه گردد. در اين ميان به دليل رشد فزاينده فهرستهاي پيوسته امروزه راهنماها و پايگاههاي متعددي در شبكه وب وجود دارند كه امر دسترسي به فهرستهاي پيوسته را تسهيل مي نمايند.
با استفاده از اين راهنما و پايگاهها مي توان به فهرست انواع كتابخانه ها دسترسي پيدا كرد.
libdex
www.libdex.com
پايگاه libdex يكي از كاربردي ترين و برجسته ترين پايگاهها براي شناسايي و دسترسي به فهرست پيوسته كتابخانه ها و ناشران سراسر جهان در شبكه وب به شمار مي رود. از طريق جستجو در پايگاه اطلاعاتي اين راهنما مي توان به فهرست پيوسته و يا سايت وب حدود 18 هزار كتابخانه در سراسر جهان دسترسي پيدا كرد. از ديگر خدمات و قابليتهاي ويژه اين پايگاه مي توان به امكان دسترسي به فهرست پيوسته كتابخانه هاي 60 كشور از طريق جستجو در نمايه جغرافيايي كشورها و همچنين فهرست پيوسته حدود 7 هزار ناشر در سراسر جان از طريق جستجوي نام ناشر و نيز سياهه نرم افزارها و شركتهاي ارائه دهنده فهرستهاي پيوسته در محيط وب اشاره كرد.
جواد صیافی دانشجوی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی