حق مولف در ایران
هرچند اولین قانون حمایت از حقوق مولف در ایران به ۱۳۱۰ بر می گرده، اما حمایت از مالکیت معنوی در چارچوب قوانین و مقررات اختصاصی و مدون با وضع قانون "حمایت از حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان" در سا ل ۱۳۴۸ به طور رسمی آغاز شد. این قانون در ۳۳ ماده وضع شده که به تعریف اثر، پدیدآورنده و همچنین مدت و شرایط حمایت از اثر و پدیدآورنده پرداخته است. لازم به ذکره که این قانون همچنان هم پا بر جاست و تنها در سال ۱۳۸۹ تغییراتی در ماده ۱۲ آن صورت گرفت. این ماده بیانگر مدت بهره برداری از حقوق مادی پدیدآورنده اثر می باشد که با توجه به اصلاحیه صورت گرفته این مدت از ۳۰ سال به ۵۰ سال افزایش یافت (حق مادی پدیدآور بر اساس وصیت یا وراثت قابل انتقال می باشد). میتوان گفت این قانون آنقدر جامعیت داشته که همچنان به آن استناد می شه ولی آنچه بدیهیست اینست که قوانین حمایتی به خوبی اجرا نمی شوند و پدیدآورندگان برای حفظ حقوق مادی و معنوی آثارشان باید دست به دامن خواهش و تمنا از استفاده کنندگان شوند. در چنین شرایطی هرنوع اثر تولیدی به راحتی توسط سودجویان و البته فقرای فرهنگی سرقت میشه سرمایه گذاری در تولید آثار علمی، فرهنگی، ادبی و هنری رو با مشکل روبرو می کنه.
در سال ۱۳۷۹ نیز قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای در ۱۷ ماده به تصویب رسید. همچنین در مهرماه ۱۳۸۰ لایحه پیوستن ایران به کنوانسیون سازمان جهانی مالکیت معنوی در مجلس شورای اسلامی تصویب و به تایید شورای نگهبان رسید و در آذرماه همان سال اجازه تودیع سند پیوستن ایران به این کنوانسیون از سوی سید محمد خاتمی رئیس جمهور وقت صادر شد و ایران در اسفند ۱۳۸۰ عضو این سازمان شد.
در کل ایران به غیر از سازمان جهانی مالکیت معنوی عضو هیچ یک از کنوانسیون ها و موافقتنامه های بین المللی در زمینه کپی رایت نمی باشد و در سازمان تجارت جهانی نیز تنها ناظر است. بدین ترتیب آثار پدیدآورندگان ایرانی در سایر کشورها تحت حمایت نمی باشد و در صورت نیاز به ثبت هرگونه مالکیت معنوی پدیدآورنده باید شخصا اقدام به ثبت کپی رایت نماید.
+ نوشته شده در پنجشنبه ۲۷ تیر ۱۳۹۲ ساعت 13:44 توسط جوادصیافی
|
جواد صیافی دانشجوی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی